Yosh aholi (1--35 yosh) orasida to‘satdan yurak o‘limi qurbonlarida geneologik shajaralash metodining klinik ahamiyati

Qabul qilingan: 2026-05-03

Nashr etilgan: 2026-06-29

Annotatsiya

Maqsad. Yosh aholi (1-35 yosh) orasida to‘satdan yurak o‘limi qurbonlarining 1-2 va 3 darajali qarindoshlarida geneologik shajaralash metodining natijalarini baholash.


Material va usullar. Tadqiqotda 24 nafar to‘satdan yurak o‘limi (TYuO‘) qurbonlarining 1–3 darajali qarindoshlarida irsiy omillarni baholash maqsadida klinik-genealogik (shajara) usuli qo‘llanildi. Tahlil probanddan boshlanib, 3–4 avlodni qamrab oldi. Ma’lumotlar standartlashtirilgan intervyu, tibbiy hujjatlar va klinik ma’lumotlar asosida yig‘ildi. Har bir oila a’zosi bo‘yicha jins, yosh, tashxis, kasallik debyuti, to‘satdan o‘lim holatlari va qarindoshlik nikohi haqida ma’lumotlar qayd etildi. Shajaralar xalqaro genetik nomenklatura asosida tuzilib, kasallikning avlodlar bo‘ylab tarqalishi, meroslanish tipi va fenotipik xususiyatlari baholandi.


Natijalar. Natijalariga ko‘ra, TYuO‘ chastotasi avlodlar kesimida farq qilib, yosh omillari bilan bog‘liq ekani aniqlandi. I avlodda (bobo-buvilar) TYuO‘ eng yuqori – 3,2% ni tashkil etdi, II avlodda 2,1% gacha kamaydi, keyingi avlodlarda esa juda past ko‘rsatkichlarda qayd etildi. III avlodda (ota-ona) TYuO‘ kuzatilmagan bo‘lsa-da, klinik simptomlar (aritmiya, sinkope) mavjudligi subklinik yurak patologiyasi ehtimolini ko‘rsatdi. Siblinglarda TYuO‘ 1,3% qayd etilib, yoshga nisbatan erta namoyon bo‘lishi oilaviy moyillikni tasdiqlaydi . Statistik jihatdan ko‘pchilik guruhlar o‘rtasida ishonchli farq aniqlanmadi (p > 0,05), bu namuna hajmining cheklanganligi bilan izohlanadi.


Xulosa. Natijalar TYuO‘da oilaviy-irsiy omillar muhim o‘rin tutishini ko‘rsatdi. Geneologik
shajaralash yuqori xavfli shaxslarni erta aniqlashda samarali skrining usuli hisoblanadi. Natijalar ishonchliligini oshirish uchun kengroq popklyatsiyada tadqiqotlar olib borish talab etiladi.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Zeppenfeld K, Tfelt-Hansen J, de Riva M, et all ESC Scientific Document Group. 2022 ESC Guidelines for the management of patients with ventricular arrhythmias and the prevention of sudden cardiac death. Eur Heart J. 2022 Oct 21;43(40):3997-4126. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac262.

  2. Behr ER, Scrocco C, Wilde AAM, Marijon E, et all Investigation on Sudden Unexpected Death in the Young (SUDY) in Europe: results of the European Heart Rhythm Association Survey. Europace. 2022 Feb 2;24(2):331-339. https://doi.org/10.1093/europace/euab176.PMID:34351417. https://doi.org/10.116 1/CIRCULATIONAHA.115.015673;PMID:26240262.

  3. American Heart Association/American College of Cardiology Foundation/ Heart Rhythm Society Scientific Statement on Noninvasive Risk Stratification Techniques for Identifying Patients at Risk for Sudden Cardiac Death. // Circulation. - 2008. - 118. - p. 1497-1518.

  4. Karen L. Kelly, MDa,* , Peter T. Linb , Cristina Bassoc et all Sudden cardiac death in the young: A consensus statement on recommended practices for cardiac examination by pathologists from the Society for Cardiovascular Pathology Cardiovascular Pathology 63 (2023) ISSN 1054-8807, https://doi.org/10.1 016/j.carpath.2022.107497.

  5. Chugh SS, Reinier K, Teodorescu C, Evanado A, Kehr E, Al Samara M, et al. Epidemiology of sudden cardiac death: clinical and research implications. Circulation. 2008;117(10):1324–1332.

  6. Priori SG, Wilde AA, Horie M, Cho Y, Behr ER, Berul C, et al. Executive summary: HRS/EHRA/APHRS expert consensus statement on the diagnosis and management of patients with inherited primary arrhythmia syndromes. Circulation. 2013;127(23):e000–e000.

  7. Wilde AAM, Semsarian C, Márquez MF, Shamloo AS, Ackerman MJ, Behr ER, et al. European Heart Rhythm Association/Heart Rhythm Society expert consensus statement on the state of genetic testing for cardiac diseases. Europace. 2022;24(8):1307–1367.

  8. Ackerman MJ, Priori SG, Willems S, Berul C, Brugada R, Calkins H, et al. HRS/EHRA expert consensus statement on inherited arrhythmia syndromes. Heart Rhythm. 2013;10(12):1932–1963.

  9. Lahrouchi N, Raju H, Lodder EM, Papatheodorou E, Ware JS, Papadakis M, et al. Utility of post-mortem genetic testing in sudden arrhythmic death syndrome. J Am Coll Cardiol. 2017;69(17):2134–2145.

  10. Charron P, Arad M, Arbustini E, Basso C, Bilinska Z, Elliott P, et al. Genetic counselling and testing in cardiomyopathies: a position statement of the ESC Working Group. Eur Heart J. 2010;31(22):2715–2728.

  11. Walsh R, Thomson KL, Ware JS, Funke BH, Woodley J, McGuire KJ, et al. Reassessment of Mendelian gene pathogenicity in cardiomyopathy. Circulation. 2017;136(3):271–282.

  12. Bagnall RD, Weintraub RG, Ingles J, Duflou J, Yeates L, Lam L, et al. A prospective study of sudden cardiac death among children and young adults. N Engl J Med. 2016;374(25):2441–2452.

Mualliflar haqida

Ergashali Ya.Tursunov
Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi
Ravshanbek D.Kurbanov
Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi
Nodir U.Zakirov
Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi
Paxlavon U.Raximov
Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi

Litsenziya

Qanday iqtibos keltirish kerak

Yosh aholi (1--35 yosh) orasida to‘satdan yurak o‘limi qurbonlarida geneologik shajaralash metodining klinik ahamiyati (E. Tursunov, R. Kurbanov, N. Zakirov, & P. Raximov, Trans.). (2026). O’ZBEKISTON KARDIOLOGIYASI, 3(2), 4-12. https://doi.org/10.70626/cardiouz-2026-3-%x

Ushbu muallif(lar)ning eng koʻp oʻqilgan maqolalari

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.

ISSN 3060-4850 (Print)